Αμβλυωπία

Τι είναι;

Η αμβλυωπία ή όπως είναι γνωστή «το τεμπέλικο μάτι» είναι μια διόφθαλμη κατάσταση της όρασης, κατά την οποία το ένα μάτι στην ουσία λειτουργεί κανονικά ενώ το άλλο μάτι θα λέγαμε πως υπολειτουργεί. Δηλαδή ο εγκέφαλος επιλέγει να χρησιμοποιεί περισσότερο το ένα από τα δύο μάτια. Αυτό φαίνεται πιο ξεκάθαρο στην οπτική οξύτητα του κάθε ματιού. Δηλαδή το ένα μάτι μπορεί να έχει οξύτητα 10/10 και το άλλο μάτι αρκετά μικρότερη 5/10 ακόμα και αν γίνει διόρθωση με γυαλιά. Σε αυτή την περίπτωση κάποιος δεν το αντιλαμβάνεται άμεσα, ειδικά αν πρόκειται για παιδί. Ο λόγος είναι ότι το δυνατό μάτι, το οποίο έχει καλύτερη όραση υπερκαλύπτει την αδυναμία του άλλου ματιού.

Εδώ θα πρέπει να αναφέρουμε την αναγκαιότητα του οφθαλμολογικού ελέγχου των παιδιών ώστε να προλάβουμε μία τέτοια κατάσταση μιας και το παιδί δεν θα μας παραπονεθεί για συμπτώματα ή δυσκολία στην καθημερινότητά του.

Η αμβλυωπία μπορεί να προκληθεί από διάφορους λόγους όπως από υψηλό αστιγματισμό, από μεγάλη ανισομετρωπία ανάμεσα στα δύο μάτια (να υπάρχει μεγάλη διαφορά στους βαθμούς των  δυο ματιών), από στραβισμό (αν το ένα μάτι φεύγει από τον οπτικό του άξονα τότε δεν λαμβάνει τις ίδιες πληροφορίες με το άλλο και αδρανεί) κ.ά.

 

Αντιμετώπιση

Μέχρι πριν κάποια χρόνια υπήρχε η θεωρία ότι η αμβλυωπία για να θεραπευτεί θα πρέπει να αντιμετωπιστεί στην παιδική ηλικία και μάλιστα όσο πιο νωρίς τόσο το καλύτερο διότι επικρατούσε η άποψη ότι δεν ήταν εφικτό να μάθει ο εγκέφαλος να χρησιμοποιεί το αμβλυωπικό μάτι, το οποίο τελικά παρέμενε αδρανές. Σιγά σιγά όμως το μέγιστο όριο ηλικίας συνέχισε να αυξάνεται (από τα 7 έτη, στα 9 έτη και μετά στα 11), μέχρι που ήρθαν οι τελευταίες έρευνες να επιβεβαιώσουν ότι μπορούμε να παρέμβουμε για να βοηθήσουμε και σε μεγαλύτερες ηλικίες. Οι έρευνες αυτές αφορούν την νευροπλαστικότητα του ανθρώπινου εγκεφάλου, δηλαδή την ικανότητά του να δημιουργεί νέες συνάψεις, η οποία υφίσταται καθ’όλη την διάρκεια της ζωής μας. Έτσι επιβεβαιώνεται ότι η αμβλυωπία μπορεί να αντιμετωπιστεί και σε μεγαλύτερη ηλικία.

 

Για να έχουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα σε αυτές τις περιπτώσεις είναι θεμιτό να συνδυάσουμε διάφορες τεχνικές. Μπορούμε λοιπόν να συνδυάσουμε την παλιά τεχνική που αφορά τον αποκλεισμό (κλείσιμο) του καλού ματιού με σκοπό να βοηθηθεί το αδύναμο μάτι (με παράλληλη λεπτομερή εργασία, π.χ. σταυρόλεξο ή ζωγραφική), με την νεότερη τεχνική αυτή του Vision Training. Μέσα από αυτό το εξατομικευμένο πρόγραμμα θα δώσουμε τα κατάλληλα ερεθίσματα στο αδύναμο μάτι ώστε να ενεργοποιηθεί και να ανεβάσει την οξύτητά του και επίσης πολύ σημαντικό να μάθει να συνεργάζεται με το καλό μάτι (κάτι που μέχρι τώρα δεν έκανε) ώστε να παραμείνει η κατάσταση σταθερή και να μην επανέλθει το πρώην αμβλυωπικό μάτι στον παλιό του τρόπο λειτουργίας. Πολλές έρευνες (οι περισσότερες προέρχονται από την Αμερική ) έρχονται να επιβεβαιώσουν τα θετικά αποτελέσματα της παρέμβασης του Vision Training  σε περιπτώσεις αμβλυωπίας.

 

 

Η κάθε περίπτωση είναι διαφορετική και στην ουσία θα πρέπει να αντιμετωπιστεί η αρχική αιτία της αμβλυωπίας. Η ηλικία σίγουρα παίζει ρόλο, με την έννοια ότι είναι φυσικό σε μεγαλύτερες ηλικίες να χρειαστεί περισσότερος χρόνος και μεγαλύτερη προσπάθεια. Η θέληση είναι ο καλύτερος σύμμαχος στην προσπάθειά μας.